Tuesday, December 11, 2018
Home > विचार/अन्तर्वार्ता > जनदबाबले आन्दोलनरत दल एक ठाउँमा आउँछन् : भण्डारी

जनदबाबले आन्दोलनरत दल एक ठाउँमा आउँछन् : भण्डारी

dada

सरकारसँगको वार्तामा संयुक्त मधेशी लोकतान्त्रिक मोर्चालाई सचेत रहन आग्रह गरेको सङ्घीय समावेशी गठबन्धनका नेता शरतसिँह भण्डारी आन्दोलनरत दलहरुबीच महागठबन्धनको वकालत गर्दै आउनुभएको छ । गठबन्धनले पनि कुनै एउटा पक्षसँग सहमति गर्दैमा आन्दोलन नरोकिने बताउँदै महागठबन्धनका लागि जागरण तथा दबाब अभियान नै सञ्चालन गरिरहेको छ । मधेश आन्दोलनको क्रममा अधिकांश समय पैत्रिक गाउँ महोत्तरीको औरहीमा बिताइरहनुभएका राष्ट्रिय मधेश समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष भण्डारीसँग सञ्चारका महोत्तरी प्रतिनिधि गोपाल बरालले कुरा गर्नुभयो । प्रस्तुत छ उहाँसँग गरिएको कुराकानीको सारसंक्षेप ।

मधेश आन्दोलनका लागि सरकारले संसदमा पेस गरेको संविधान संशोधनको विधेयक त अब निर्णायक तहमा पुग्यो नि ?

  • संविधान संशोधनको प्रस्ताव हामी आन्दोलनरत पक्षसँगको परामर्शबाट ल्याइएको होइन । आन्दोलनकै कारणबाट जन्मेको संविधान संशोधनसम्बन्धी सरकारी विधेयकमा प्रस्तावित कुराहरुलाई आन्दोलनरत पक्षलाई सहमतिमा नल्याएर अघि बढाउने कुराले औचित्य राख्दैन । यो “जस्को बिहे, उसलाई देख्नै नदिए” भनेजस्तै भइहाल्यो नि । काँग्रेस, एमाले र एकीकृत माओवादीको यो सरकारी संशोधन विधेयकले अहिलेको आन्दोलनका मागलाई सम्बोधन गर्दैन ।

तपाईंहरु संविधान संशोधनका लागि संशोधन प्रस्ताव नदिने तर सरकार र प्रमुख प्रतिपक्षी दलले सहमतिमा अगाडि बढाएको प्रक्रियालाई पनि नमान्ने यो अर्घेल्याइँ होइन र ?

  • के हाम्रा माग बकस र दयाको भिख हो ? हामीलाई थाहा छ, अहिलेको आन्दोलनका माग संविधान संशोधनबाट पुरा गर्न सकिन्छ । तर सरकार र प्रमुख प्रतिपक्षी दलले आन्दोलनरत दललाई सहमतिमा लिने तत्परता देखाउनु प¥यो नि । हामी संशोधन दिन सक्थ्यौं तर संसदमा संविधान संशोधन प्रस्ताव पारित गरिँदा हाम्रो प्रस्ताव पारित हुन्छन् भन्ने सुनिश्चितता तीन दलले गर्नु प¥यो कि परेन ? अँध्यारोमा ढुङ्गा हान्ने त होइन नि । संविधान संशोधनको विषय कसैले दिने लिने कुरा होइन । यो त आम सहमतिमा गरिने कुरा हो । सरकार र प्रमुख प्रतिपक्षले त्यो सहमती गर्ने तत्परता नै देखाएको छैन । मुख्य तीन दलले मधेस मुद्दा यसै अलमल्याएर भुलभुलैयामा पार्छौ भन्ने सोचेको देखिदैँछ । यो भुल हो । स्थायी समाधान नपहिल्याएसम्म यो मुद्दा मर्दैन ।

तपार्इंहरुको मधेश आन्दोलनले त पर्वतेमूल र मधेसीमूलका बीच दुरी बढायो । साम्प्रदायिक सदभाव खलबल्यायो भन्ने गुनासो गर्न तपार्इंनिर कोही आएका छैनन् ?

 

  • आन्दोलन मुलुकका अन्य भागमा पनि छन् । अहिले मधेशको आन्दोलन मुखरित देखिएको छ । म तपाईंलाई के स्पष्ट पारौं भने मधेशको आन्दोलन राष्ट्रिय आन्दोलन हो । यसका मुद्दा राष्ट्रिय महत्वका छन् । हामीले मुलुक सङ्घीय संरचनामा जाँदा सङ्घीय इकाई प्रदेश हुने कुरा बुझेका छौं । जनसङ्ख्याको आधारमा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण गरिँदा प्रदेश इकाईलाई आधार मानिनु पर्छ भन्ने कुरा मधेशको मात्र कुरा हो र ? यो त सबै प्रदेशमा लागु हुने कुरा हो नि । अल्पसङ्ख्यक, सीमान्तकृत, मधेशी, दलित, आदिबासी, महिलासहित बहिष्करणमा परेका क्षेत्र समुदायका लागि समानुपातिक/समावेशी प्रतिनिधित्व र अवसरको ग्यारण्टी गरिनु पर्छ भन्ने कुरा मधेशको मात्र होइन । हो हामीले सबैतिर यो कुरा बुझाउन सकेका छैनौं । त्यसैले अब हामीले आन्दोलनलाई राष्ट्रिय स्वरुप दिन पर्छ भनेका हौं । हाम्रो आन्दोलन अखण्ड नेपालको सार्वभौमिकताको रक्षा गर्दै अधिकारसम्पन्न स्वायत्त प्रदेशका लागि हो । यी कुरा सबै क्षेत्रमा लागु हुन्छन् । त्यसैले हाम्रो आन्दोलनले सामाजिक सद्भाव बिगा¥यो भन्नु सफेद झुठ हो । बरु सरकारको अकर्मण्यताले सामाजिक सद्भाव बिग्रिरहेको छ । त्यसैले हामी भन्छौं, हिलोमा छेलो नहान्नुस्…त्यो उछिट्टिएर तपाईंकै जीउमा पर्छ । अँध्यारोमा आकाशतिर हुँइक्याइएको ढुङ्गा आफ्नै टाउको बज्रन सक्छ भन्ने कुरा तीन दलका नेताले हेक्का राख्न जरुरी छ । समय छँदै राम्रो उपचार नगरिएको रोग गहिरिँदै जाँदा अरु धेरै समस्या आउन सक्छन् । कमसेकम सरकार सञ्चालन गरिरहेकाहरुले यो कुरा बुझ्नु पर्यो भन्ने हाम्रो आग्रह हो ।

अरु धेरै समस्या आउन सक्छन् भन्नुभयो । के विखण्डनतर्फ इङ्गित गर्नुभएको हो ?

  • मुलुक अभाव र सङ्कटको भुवँरीमा रुमल्लिएको छ । सरकार र प्रमुख प्रतिपक्षी दलहरु रोम जलि रहँदा बाँसुरी बजाएर बस्ने लुई सो¥हौंजस्ता देखिएका छन् । अझ त्योभन्दा तल ओर्लेर दमनबाटै समाधान खोज्ने बाटो पहिल्याएको सरकारको कामले देखाइरहेको छ । हामी त सबल र समृद्घ नेपाल राष्ट्रका लागि यहाँका जनतालाई अधिकारसम्पन्न बनाइनु पर्छ भन्ने आन्दोलनमा छौं । सरकार हाम्रो आन्दोलनलाई दमन गरेर विखण्डनवादीहरुलाई मलजल गरिरहेको छ । पाँच महिनादेखि जारी आन्दोनलाई बिरालोले मुसा खेलाएझैं खेलाएर थन्क्याउने सोच सरकारले बनाएको अब जोसुकैले स्पष्ट बुझ्न सक्छन् । हाम्रो सदाशयतालाई कमजोरी बुझ्ने सरकारी रवैयाले स्थिति भड्कदैँ गएपछि चर्को मूल्य चुकाउन पर्नसक्छ । हामीले सरकारको यो रवैयालाई नबुझेका होइनौं तर हामीहरु वार्ताका लागि तयार छैनौं भन्ने सन्देश नजाओस् भनेर संयमता अपनाएका छौं ।

 

तपाईहरु विभिन्न गुटउपगुट बनाएर आन्दोलनमा हुनुहुन्छ । ध्येय एउटै देखिन्छ । एउटै मोर्चा वा गठबन्धन जे नाउँ दिए पनि बनाएर संयुक्त आन्दोलनमा जाँदा हुँदैन ?

  • एउटै उद्देश्यका लागि विभिन्न सङ्गठनहरु स्वतन्त्ररुपले आन्दोलनमा गएका पुराना उदाहरण प्रशस्त छन् । यद्यपी हामीले पनि आन्दोलनलाई एकताबद्घ बनाएरै अघि बढाउने पक्षमा छौं । अब हेर्नोस, केही दिनभित्रै यो हेर्न पाउनु हुनेछ । जनदवाबले आन्दोलन एकताबद्घ र सुदृढ हुँदै अघि बढ्नेछ ।

अध्यक्षज्यू, तपाईहरु आन्दोलनमा हुनुहुन्छ । सरकारले सुनवाइ गरेन भन्ने तपाईहरुको आरोप पनि छ । के दह्रोे मध्यस्थता गरिदिने नभएर पो आन्दोलन लम्बिएको हो कि ?

  • तपार्इंले मुलुकभित्रकै स्वतन्त्र बुद्घिजीवि, नागरिक समाज, सञ्चारक्षेत्रलाई जोड्न चाहनु भएको हो भने ठिकै छ । तर, कुनै बाह्यपक्षको कुरा गर्नु भएको हो भने त्यसको कुनै आवश्यकता छैन । यो हामी नेपालीको आन्तरिक मामिला हो । हामीले आफैँ यसको समाधान खोज्न सक्षम छौं । सरकार बाध्य भएर हाम्रा माग पुरा गर्न तत्पर हुने दिन आन्दोलनको आँधीबेह्रीले सिर्जना गर्नेछ ।

अन्त्यमा केही थप्न चाहनुहुन्छ ?

  • हाम्रा मागबारे राज्य पक्ष अनुदार देखिएकोे छ । राज्यलाई आग्रह र पूर्वाग्रहबाट चल्नु हुँदैन । राज्यले आम नागरिकप्रति समानरुपले अभिभावकीय भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ । त्यसैले म फेरि राज्यलाई जिम्मेवार भएर प्रस्तुत हुन र मधेसी जनताको आन्दोलनलाई फराकिलो मनले सम्बोधन गर्ने तत्परता देखाउन अपील गर्दछु ।
%d bloggers like this: