Tuesday, November 20, 2018
Home > विचार/अन्तर्वार्ता > गच्छदारलाई सरकारबाट फिर्ता हुनुपर्छ : रामेश्वर राय यादव

गच्छदारलाई सरकारबाट फिर्ता हुनुपर्छ : रामेश्वर राय यादव

Rameshwor ray Yadav
कुनैबेला उपेन्द्र यादवनेतृत्वको मधेशी जनअधिकार फोरम नेपाललाई नेतृत्वको व्यक्तिवादी सङ्कीर्णता, आत्मकेन्द्रित कार्यशैली र लोकतान्त्रिक मान्यताविरोधी सोचबाट परिचालित पार्टी भन्दै पार्टी नै फुटाएर मधेशी जनअधिकार फोरम नेपाल(लोकतान्त्रिक) बनाउन निकै कसरत गर्नुभएका नेता रामेश्वर राय यादव मजफो नेपाल(लोकतान्त्रिक) पछिल्लोपटक सत्तारुढ भएपछि निकै असन्तुष्ट, अक्रामक र आक्रोशित हुनुभएको छ । उहाँका क्षोभहरु पार्टीका विभिन्न बैठकहरुमा पनि सुनिएका छन् । तर पनि पार्टी अध्यक्ष विजयकुमार गच्छदारको सत्तायात्रा निरन्तर जारी छ । पार्टीको सत्तारोहण र मधेश आन्दोलनमा केन्द्रित भएर सञ्चारकका लागि अनिलकुमार कर्णले  पार्टीका उपाध्यक्ष यादवसँग कुराकानी गर्नुभयो । प्रस्तुत छ, कुराकानीको सारसंक्षेप ।
मधेश आन्दोलनका बीच पार्टी सत्तामा जाँदा तपाईंहरुले निकै चर्को प्रतिक्रिया व्यक्त गर्नुभएको थियो । तर अहिले आएर सेलाउनु भएको छ नि ?

  • होइन । म सेलाएको होइन । न त म हिजो उत्ताउलो थिएँ न आज नै सेलाएको छु । हाम्रो पार्टी मधेशी जनअधिकार फोरम नेपाल (लोकतान्त्रिक) मधेश आन्दोलनबाट जन्मेको पार्टी हो । र, पछिल्लो समयमा मधेशवादी दलहरुमध्ये सबैभन्दा ठूलो दलको रुपमा मधेशले स्थापित गरेको छ । त्यसैले हाम्रो पार्टीको काँधमा मधेशका मुद्दालाई राज्यबाट सम्बोधन गराउने सर्वाधिक जिम्मेवारी पनि छ । यस्तो परिस्थितिमा विगतका आन्दोलनबाट आएका उपलब्धिहरुलाई संस्थागत गर्न सम्पूर्ण मधेश आन्दोलरत भएको अवस्थामा हामीले त्यस आन्दोलनमा एक्यबद्धता जनाउँदै अगाडि बढिरहेका छौं । आन्दोलनकै अवधिमा पार्टीका अध्यक्षजयू सरकारमा गएपछि पार्टीभित्र र पार्टीबाहिर नानाथरिका भ्रम र आशंकाहरु फैलिए । यद्यपी हाम्रो पार्टीले सरकारमा सहभागिता हुनुपूर्व मधेशका मुद्दालाई सम्बोधन गराउन तीनदलीय आठबुँदे सम्झौता गरेकै हो । मेचीदेखि महाकालीसम्मका करिब ९० प्रतिशतभन्दा बढी पार्टीका कार्यकर्तासाथीहरु अहिले पनि आन्दोलनमा सहकार्य गरिरहेका छन् । पार्टीको राजनीतिक समितिका साथीहरुलगायत दर्जनौं साथीहरु जेलमा छन् । केन्द्रीय सदस्यलगायत दर्जनौं साथीहरु आन्दोलनका क्रममा घाइते भएका छन् । सयौंं कार्यकर्ताहरुलाई झूठा मुद्दामा परेर विस्थापित गरिएको छ । पार्टीका केन्द्रीय पदाधिकारी र सांसदसमेतका घरमा लुटपाट तथा आगजनीजस्तो दूभाग्यपूर्ण घटना भएको छ । यसरी आन्दोलनरत हुँदाहुँदै र मधेशको मुद्दा सम्बोधन नहुँदै एक्कासी हाम्रो पार्टी सरकारमा गएकोले मधेशमा व्यापक नकारात्मक असर परेको छ । हाम्रो काँधमा जति ठूलो जिम्मेवारी मधेशले दिएको थियो त्यही अनुपातमा हामीले भूमिका निर्वाह गर्न सकिरहेका छैनौं । तर पनि हामीले पार्टीका अध्यक्ष विजयकुमार गच्छदारज्यूकै नेतृत्वमा प्रधानमन्त्रीज्यूलाई ज्ञापनपत्रसमेत बुझाएका छौं । तर प्रधानमन्त्री वा वर्तमान सरकारले हामीसँग भएको आाठबुँदे सम्झौता र ज्ञापनपत्रद्वारा गराइएको ध्यानाकर्षणलाई वास्ता नगरेको हेर्दा मनमा खिन्नता उत्पन्न भएको छ ।

यसका लागि दोषी चैँ को नि । सरकारमा त तपाईंहरु पनि सहभागी हुनुहुन्छ ?

  • हाम्रा अध्यक्षज्यू असल नियतका साथ सरकारमा सहभागी हुने टुङ्गोमा पुग्नुभएको हो । तर उहाँको सदाशयतालाई सरकारका अरु घटकहरुले गम्भीररुपमा नलिएको हेर्दा हामी सम्पूर्ण पार्टीपंक्ति चिन्तित छौं । र, हाम्रो मान्यता के हो भने मधेश आन्दोलनका उपलब्धिहरुलाई संस्थागत गर्ने विकल्प आन्दोलनबाहेक अर्थोक छैन । त्यसैले विगतमा झैं अझ पनि हामीले आन्दोलनलाई जोडदार ढंगले निरन्तरता दिनुपर्छ ।

सरकारमा सहभागी हुने र सडकमा सरकारविरोधी आन्दोलन पनि गर्ने कुरा दुईजीब्रे होइन र । आफैँ धामी आफैँ बोक्सी बन्ने चालाकै कारण तपाईंहरुलाई अन्य घटकले नटेरेका होलान नि ?

  • सरकारमा जाने कुराको व्यक्तिगतरुपमा विरोधी हुँ म । तर पार्टीको संसदीय दलले निर्णय गरेर पार्टीलाई सरकामा पठाएको हुँदा त्यसको औचित्य प्रमाणित गर्ने जिम्मेवारी पनि उहाँहरुकै हो । र, यदि सरकारका अन्य घटकहरुले निकट भविष्यमा हाम्रा साथीहरुमाथि लगाइएको झूठा मुद्दा फिर्ता लिँदैनन् र थुनामा रहेका साथीहरुलाई मुक्त गर्दैनन्, आगजनी र लुटपाटमा परेका साथीहरुको क्षतिपूर्ति भराउँदैनन र घाइते भएका साथीहरुको उपचार खर्च दिलाउँदैनन् र मूलतः मधेश आन्दोलनले उठाएका मुद्दाहरुलाई सम्बोधन हुने सकारात्मक वातावरण बनाउँदैनन् भने हामी सरकारमा बसिरहनुको औचित्य हुँदैन ।

तर अब त ती जम्मै मागहरुलाई सम्बोधन गराउने काम मधेश आन्दोलनबाटै सुनिश्चित हुने देखिएको छ । तर सरकारमा तपाईंहरुको सहभागिताले   होइन भन्ने सत्य हो नि । यस्तोमा तपाईंहरुको त दुबै हातमा लड्डू पो देखियो त ?

  • होइन । हामी हिजो पनि आन्दोलनका पक्षमा थियौं र भोलि पनि आन्दोलन र मधेशका मुद्दाका पक्षमा उभिइरहने कुरामा प्रतिबद्ध छौं ।

यसो भनिरहँदा आन्दोलनकारीहरुको छाती र टाउको ताकेर गोली हान्ने सरकारका एउटा घटक तपाईंहरु पनि हुनुहुन्छ भन्ने कुरालाई बिर्सनुभएको हो ?

  • हामी त्यस प्रक्रिया र घटनाहरुको घोर भत्र्सना गर्दछौं । तपाईंलाई सम्झना होला कि आन्दोलनमा भाग लिइरहँदाको अवस्थामा मेरो छोरो विक्रम यादवलाई घाँटीमा ताकेर गोली हानिएको थियो । गोलीले उनको घाँटीलाई नै छेडेको थियो । मेरै घरमा यस किसिमको पीडादायी घटना भएको अवस्थामा छ । सरकारद्वारा गरिएका यस्ता कुकृत्यलाई कसैले पनि समर्थन गर्न सक्दैन । आन्दोलनमा सहादत दिने मधेशका सम्पूर्ण वीरहरुप्रति मेरो हृदयदेखि नै सम्मान छ । र, मलाई पूर्ण विश्वास छ कि आन्दोलनकारीहरुको बलिदानी खेर जाँदैन । मधेशी वीरहरुको सहादत मधेशको सम्पूर्ण सपना साकार गर्ने आधार बन्नेछ । यसैले देशभित्र भइरहेको भेदभावविरोधी आन्दोलनमा समतावादी दृष्टिकोण राख्ने सबैले एक्यबद्धता देखाउनु पर्छ ।

यो तपाईंको विरोधाभाषी कुरा भएन र । एकातिर सरकारी दमनको विरोध गर्ने अर्कोतिर दमनकारी सरकारको घटक पनि हुने ?

  • मैले पहिले पनि भनिसकेँ कि हाम्रो पार्टी निर्माण कालदेखि नै लिएको मुद्दा भनेकै समतावादी दृष्टिकोण हो । मधेश आन्दोलनबाट जन्मेको पार्टी भएको नाताले पनि जुनसुकैै अवस्थामा दमनकारी नीतिको पक्षमा हामी उभिदैनौं । र, हामी ती सम्पूर्ण कुरालाई अबिलम्ब बन्द गर्न सरकारलाई पार्टीकै तर्फबाट ध्यानकर्षणका लागि ज्ञापनपत्र दिइसकेका छौं । सरकारमा हुँदाहुँदै दोस्रो वरीयताको उपप्रधानमन्त्रीकै नेतृत्वमा ज्ञापनपत्र दिनुको ठूलो अर्थ हुन्छ र यस्तो महत्वपूर्ण कुराको अर्थ सरकारका अन्य घटकहरुले लगाउँदैनन् र यसको गम्भीरतालाई बुझ्दैनन भने उनीहरुलाई बिचराबाहेक अरु के नै भन्न सकिन्छ ।

बिचरा त तपाईंहरु पो हुनु भयो नि ? प्रधानमन्त्रीय पद्धतिमा सरकारले नटेरेपछि तपाईहरुलाई फिर्ता हुनुपर्ने होइन र ?

  • म तपार्इंको यस विचारसँग शतप्रतिशत सहमत छु । सरकारले हाम्रो आठबुँदे सहमतिलाई वास्ता गरेन भने र मधेश आन्दोलनको सम्पूर्ण धारणालाई समेटेर सहमतिको वातावरण बनाएर एउटा निकास निकालेन भने सरकारमा बस्नुको औचित्य रहँदैन ।

आठबुँदे कार्यान्वयनका लागि समय घर्किसकेको लाग्दैन तपाईलाई ?

  • हो, निकै ढिलो भएको छ ।

त्यसो भए सरकारबाट अब फिर्ता आउने बेला पनि भयो नि ?

  • ढिलो भइसक्यो भनेपछि पनि केही थप भनिरहनु पर्छ त ?

साँच्चिकै तपाईहरुको पार्टीभित्र दुईओटा पार्टी छन् । एउटा आन्दोलन गर्र्ने पार्टी र दोस्रो सरकारमा गएर रजाइँ गर्ने पार्टी । तपाईंका पार्टी अध्यक्ष देस्रो पार्टीको नेतृत्व गर्नहुन्छ । होइन त ?

  • विजयकुमार गच्छदारले सत्तामा रहेर पनि मधेश आन्दोलनको मुद्दा सम्बोधन गराउन सकिन्छ भन्ने एउटा प्रयोग गर्छु भन्दै सरकारमा जाँदैछु भन्नुभएको हो । त्यस कारणले मेरो विश्वास के हो भने आन्दोलनका सम्पूर्ण मुद्दा सम्बोधन नहुँदा र हामीसँग भएको आठबुँदे सम्झौताको कार्यान्वयन सम्बोधन नहुँदाको अवस्थामा उहाँ सरकारमा रहनुहुन्न ।

पार्टी सरकारमा रहिरह्यो र मधेश आन्दोलनको पनि सुनुवाइ पनि भएन भने के गनुहुन्छ ?

  • हामी विगतझैं मधेश आन्दोलनमै हुन्छौं ।

त्यसो भए तपाईंहरुलाई पार्टीमा नअँटाउने अवस्था सिर्जना हुन्छ । हो ?

  • पार्टी निर्माणको मूलाधार भनेको विचार हो । वैचारिकरुपले पार्टीका सम्पूर्ण कार्यकर्ताहरुले मधेश आन्दोलनलाई आत्मसात गरेका छन् ।

त्यसो भए तपाईंहरुका पार्टी अध्यक्ष गच्छदार पार्टीको मूल विचारबाट विचलित हुनुभएको हो त ?

  • मलाई त्यस्तो लाग्दैन । पार्टी निर्माण जुन उद्देश्य लिएर भएको हो त्यसबाट अलग हुनु भनेको कसैको लागि मधेशबाट विस्थापित हुनु हो ।

धेरैले अड्कल गरेका छन् कि समयान्तरमा विजयकुमार गच्छदार मधेशको राजनीतिक कित्ता छोड्नु हुन्छ । एउटा फरक कित्ता बनाउनुहुन्छ । तपाईंलाई के लाग्छ ?

  • मलाई त्यस्तो लाग्दैन । उहाँको पछिल्लो राष्ट्रिय व्यक्तित्वको मुख्य आधार नै मधेश र मधेशका मुद्दा हुन् । त्यसैले मलाई एकरत्ति पनि लाग्दैन कि उहाँ मधेशको कित्ताबाट विचलित हनसक्नुहुन्छ ।

सरकारमा जाँदा पार्टीको कुनै पनि सर्वाेच्च निकायको राय लिइएन भन्ने तपाईहरुको गुनासो थियो । अहिले आएर मौन बस्नुभयो । यसको अर्थ यो हो त अब पार्टीका सबैखाले निर्णय संसदीय दलले नै गर्ने ?

  • होइन । पार्टीको सर्वोच्च निकाय भनेको केन्द्रीय समिति नै हो । संसदीय दल भनेको पार्टीको एउटा निकाय हो । यी कुराहरुका बारेमा पार्टीको राजनीतिक समितिको बैैठकमा व्यापक छलफ भएको हो । र, पार्टीका नीतिगत निर्णय लिने अधिकार पार्टीको केन्द्रीय समिति र राजनीतिक समितिमै छ भन्ने कुरा सबैलाई अनुभूति भयो ।

त्यसो भए सरकारमा जाने संसदीय दल मात्रको निर्णय अवैध थियो त ?

  • पार्टीको केन्द्रीय समिति र राजनाीतिक समितिको निर्णयबेगर नै सरकारमा जानु गलत थियो ।

मधेश आन्दोलनको निकास के त ?

  • मधेश आन्दोलनको निकास भनेको आन्दोलनले उठान गरेका मुद्दाहरुको सम्बोधन हुनु हो ।

सरकारमा पार्टी सहभागी नभएको भए मधेश आन्दोलनमा तपाईंहरुको अझ सशक्त उपस्थिति हुन्थ्यो होला भन्ने कुराको पीडाबोध कतिको छ ?

  • हाम्रो पार्टी सरकारमा गएर आन्दोलनको धार कमजोर भएको छ ।

भनेपछि आगामी दिनहरुमा तपाईहरुको पार्टी जनतामाझबाट बढारिने खतरामा छ, हैन ?

  • हैन, त्यसपछि त हाम्रो पार्टीभित्रका आन्दोलन पक्षधरहरुको मनोबल पो बढ्छ । सङ्घर्षबाटै उपलब्धि प्राप्त हुने हाम्रो मान्यता अनुमोदित हुन्छ ।
%d bloggers like this: